زرشک, همه مقالات

فواید و خواص زرشک

فواید و خواص زرشک

فواید و خواص زرشک برای سلامتی

فواید و خواص زرشک بسیار زیاد است و به عنوان دارو برای سلامتی بسیاری از بیماری ها استفاده می شود که در ادامه به طور مفصل به آن می پردازیم. با ما در این مقاله همراه باشید…

درمورد زرشک چه می دانید؟

زرشک گیاهی است با درختچه ای خاردار که به طور معمول دارای گل های زرد و دانه های قرمز است و در سراسر دنیا با نام های متفاوتی شناخته می شود. شکل ظاهری آن بوته ای به طول ۱ تا ۵ متر می باشد که از ساقه های تیغ دار قرمز رنگ و برگ های سبز دندانه ای تشکیل شده و اواخر بهار و ابتدای فصل تابستان شکوفه می دهد شکوفه های آن زرد رنگ است و میوه آن ابتدا به رنگ قرمز و بعد از مدتی تیره تر می شود. طعم و مزه آن ترش است و شکل بیضی مانند دارد. بیش از 400 گونه گیاه زرشک در جهان وجود دارد. بسیاری از زرشک ها خارهای تیز دارند.

فواید و خواص زرشک برای سلامتی

شاید برای شما مفید باشد :  خرید زعفران از کشاورز چه سودی برای شما دارد!؟

محبوب ترین ها از انواع زرشک

گیاه زرشک انواع مختلفی دارد که با توجه به شرایط رشد و منطقه می توان نوع آن را انتخاب کرد.
• زرشک ژاپنی (Berberis thunbergii)
درختچه ای با یک تا دو متر قد است که دارای برگ های سبز روشن می باشد که این برگ ها در پاییز به نارنجی، مایل به قرمز تغییر می کنند.
• زرشک وینگرین (Berberis julianae)
درختچه ای همیشه سبز با شاخه های بسیار خاردار است. این گیاه به طول سه متر قد دارد و می توان از آن به عنوان پرچینی عالی استفاده کرد.
• زرشک منتور(Berberis x mentorensis)
زرشک منتور در مناطق سردتر برگ خود را از دست می دهد و در مناطق گرمتر می تواند همیشه نیمه سبز باشد. دارای برگ های چرمی هست که در پاییز به رنگ نارنجی یا قرمز روشن در می آیند. و این گونه از گیاه زرشک هیچ میوه زمستانی نمی دهد.
• زرشک بی دانه (Berberis integerrima)
این نوع از زرشک بهترین نوع زرشک می باشد و به طور گسترده در ایران کشت می شود. ایران بزرگترین تولیدکننده گیاهان زراعی است.استان خراسان جنوبی در ایران منطقه اصلی تولید زرشک و زعفران سرگل اصل در جهان می باشد به ویژه در اطراف بیرجند و قاین و درمیان.از زرشک در ایران به طور گسترده ای در آشپزی استفاده می شود زرشک پلو با مرغ یکی از این غذاهایی می باشد که بسیار لذیذ و خوشمزه است.

درمورد زرشک چه می دانید؟
ترکیبات میوه زرشک

میوه زرشک دارای ترکیبات فعالی مانند آلکالوئیدهای ایزوکینولین ، به ویژه بربرین می باشد. آلکالوئیدها دسته ای از پایه های طبیعی حاوی نیتروژن آلی هستند. آلکالوئیدهای موجود در گیاه زرشک در ریشه، ریزوم و پوست ساقه گیاه وجود دارد.
ماده اصلی تشکیل دهنده پوست زرشک ، بربرین است. دیگر ترکیبات زرشک عبارتند از: اکسی آکانتین ، بربامین ، بربروبین ، برولوسین ، کلمبامین ، ایزوتاتراندین ، ژاتوریزین ، اکسی کانتین ، پالماتین ، ولکراسین ، کربوهیدرات ها ، اسیدهای آلی ، برخی ویتامین ها ، ترکیبات پلی فنولیک ، پکتین ، تانن و عناصر معدنی.از مهم ترین ترکیبات گیاه زرشک بربرین می باشد.

به عنوان مثال ، دانشمندان در مبارزه با عفونت ها، استفاده سنتی از بربرین را بررسی کرده اند. طبق آزمایشاتی که در مورد رویکردهای طبیعی پیشگیری و درمان عفونت های دستگاه ادراری تحتانی، انجام شد، عصاره بربرین فعالیت ضد میکروبی قابل توجهی را در برابر ارگانیسم های مختلف از جمله باکتری هایی مانند کلامیدیا ، ویروس ها ، قارچ ها و تک یاخته ها نشان داد.
چینی ها بیش از 3000 سال از داروهای گیاهی حاوی بربرین استفاده کرده اند. در سال 1988 در چین هنگامی که از بربرین برای درمان اسهال در بیماران دیابتی استفاده می شد ، اثر هیپوگلیسمی بربرین کشف شد. بربرین یک داروی بدون نسخه در کشور چین برای درمان عفونت های گوارشی، مانند اسهال باکتریایی است.

شاید برای شما مفید باشد :  زرشک پفکی را بهتر بشناسید!

نکاتی برای رشد بوته های زرشک

مهمترین زمان آبیاری بوته های زرشک با بازشدن گلهایش شروع شده و تا هنگام برداشت محصول ادامه دارد.
• زرشک به صورت وحشی در آب و هوای مرطوب و هوای خشک می روید ولی در آب و هوای خشک کویری رشد بهتر کرده و میوه زیادتر و خوشمزه تر می دهد.
• هرس گیاهان زرشک باعث افزایش سلامت و قدرت بوته ها می شود.
• خاک مورد نیاز بوته های گیاه زرشک، معمولاً خاکهای شنی، رسی و سبک است. درختچه های زرشک خاک های سبک رسی را به خاکهای سنگین رسی ترجیح می دهند اما می توانند حتی در زمینهای سنگلاخی هم رشد کرده و محصول بدهند.
• گیاه زرشک در زمین های اسیدی رشد کمی دارد و برعکس در زمینهای نسبتاً قلیایی هم رشد درختچه و هم محصولش خوب است.
• کود مورد نیاز زرشک اغلب کود حیوانی می باشد .
• روش تکثیر زرشک: این گیاه معمولا به وسیله پاجوش تکثیر می شود، پاجوش های ۲ تا ۳ ساله که دارای ریشه کافی بوده و در حدود ۶۰ در ۶۰ طول دارند استفاده می شوند و بهترین زمان جداسازی پاجوش ها از گیاه، اواخر آبان و اوایل آذر می باشد. هرچه نهال ریشه بیشتری داشته باشد، احتمال سبز شدن آن بیشتر است. یکی از مواردی که به هنگام جداسازی و انتقال نهال بایستی به دقت رعایت گردد، این است که از صدمه دیدگی و در معرض هوا به ویژه در جریان باد قرار گرفتن ریشه ها، جدا خودداری شود.

نکاتی برای رشد بوته های زرشک
آفت ها و بیماری های زرشک 

آفت این گیاه زنبور سرشاخه خوار است که روی شاخه های این گیاه تخم ریزی می کند و لاروها از شاخه ها تغذیه می کنند.

شاید برای شما مفید باشد :  فواید زعفران برای زنان

فواید و خواص زرشک 

از گیاه زرشک در طب سنتی هزاران سال است که برای درمان بیماریهای مختلف از جمله قلب و کبد مورد استفاده قرار می گیرد.در طب سنتی چین بیش از 3000 هزار سال است که از فواید و خواص زرشک برای سلامتی تاثیر می گیرند.
• فواید و خواص زرشک برای قلب
گیاه زرشک در سلامت قلب بسیار مؤثر است زیرا زرشک حاوی ماده ای به نام بربرین است که می تواند سطح کلسترول را در افراد مبتلا به کلسترول بالا کاهش دهد. براساس مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۵ صورت گرفت آلکالوئید فعال زرشک (بربرین) با ایجاد واکنشی بیوشیمیایی در قلب می‌تواند به بهبود فیبریلاسیون دهلیزی کمک بکند. براساس این مطالعه بربرین می‌تواند مانند یک واسطه‌ی ضدآریتمی در بدن عمل بکند. بااین‌حال اثبات قطعی فواید بربرین در بهبود فیبریلاسیون دهلیزی نیازمند آزمون‌های بالینی بیشتر در انسان‌هاست.
• فواید و خواص زرشک برای دیابت
بربرین موجود در زرشک سطح قند خون را در افراد دیابتی کاهش می دهد. بربرین به عنوان یک داروی بالقوه برای درمان دیابت نوع 2 می باشد.
زرشک راهکاری طبیعی برای کاهش سطح قند خون می باشد.
• فواید و خواص زرشک برای سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
تحقیقات نشان می دهد که بربرین موجود در زرشک می تواند قند خون را کاهش دهد، سطح کلسترول و تری گلیسیرید را بهبود بخشد و سطح تستوسترون را کاهش دهد. مطالعات نشان داده است که در درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک از متفورمین برتر است.
• فواید و خواص زرشک برای مثانه و سلامت ادرار
بربرین موجود در گیاه زرشک دارای یک اثر ضد باکتری قدرتمند است که برای مبارزه با عفونت های دستگاه ادراری باکتریایی مفید می باشد. اکنون تحقیقات نشان می دهد که بربرین به دلیل توانایی در مهار چسبندگی باکتریها به سلولهای ادراری (سلولهای پوشاننده سطح مثانه ادرار) برای عفونت ادراری مؤثر است. زرشک به عنوان ضد التهاب، دستگاه ادرار ملتهب را نیز تسکین می دهد.
دانه گیاه زرشک به طور طبیعی ادرارآور است و این عمل ادرار آور باعث می شود بدن باکتری ها را دفع کند و سرشار از ویتامین C است که سیستم ایمنی بدن را در مقابله با عفونت، حمایت و تقویت می کند.
• فواید و خواص زرشک برای سلامت دستگاه گوارش
یک سیستم گوارشی سالم سنگ بنای سلامتی پر جنب و جوش است، که به بدن اجازه می دهد مواد مغذی را به طور کامل جذب کند و مواد زائد را به طور موثر دفع کند. ریشه گیاه زرشک که به عنوان “یک گیاه تلخ” طبقه بندی می شود مدت هاست که برای سلامت دستگاه گوارش استفاده می شود. آلکالوئیدهای تلخ موجود در این گیاه باعث تحریک و تنظیم سیستم گوارشی و کمک به ترشح صفرا می شود که برای سلامتی کبد نیز مفید است.
مطالعات نشان می دهد که زرشک در موارد آنتی بیوتیکی مشکلات گوارشی روده، بهتر عمل می کند و همچنین اسهال باکتریایی را بدون هیچگونه عوارض جانبی منفی پاک می کند.احتمالاً به دلیل اثرات قابض آن است.
• فواید و خواص زرشک برای سیستم ایمنی بدن
یکی از قوی ترین آلکالوئیدهای گیاهی موجود در پوست زرشک “بربرین” است که مسئول بسیاری از فوایدگیاه زرشک است. ثابت شده است که بربرین با فعال سازی ماکروفاژهایی که میکرو ارگانیسم های مضر را می بلعد، سیستم ایمنی بدن را تحریک می کند. این ماده به طور طبیعی ضد باکتری، ضد ویروس و ضد قارچ است که توانایی اتصال باکتری ها به سلول های انسانی را مهار می کند.
• فواید و خواص زرشک برای اسهال
از مشهورترین موارد استفاده ازگیاه زرشک برای درمان اسهال و اسهال خونی است. بربرین موجود در زرشک می‌تواند با عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها مبارزه کند. بربرین با تحریک گلبول‌های سفیدی به‌نام ماکروفاژها با عفونت‌ها مبارزه می‌کند.
در پزشکی جایگزین زرشک به‌طور عمده برای درمان اسهال باکتریایی، اسهال مسافران، عفونت‌های انگلی روده‌ و کاندیدیاز (برفک) مزمن استفاده می‌شود. برای بهبود این مشکلات مصرف کپسول زرشک محتوی ۵ تا ۱۲ درصد آلکالوئید ایزوکوئینولین توصیه می‌شود.

• فواید و خواص زرشک برای فشار خون بالا
عصاره های موجود در گیاه زرشک می تواند به فشار خون بالا و اختلالات سیستم عصبی مانند صرع و تشنج کمک کند. آنها به حرکت پتاسیم کمک کرده و رگهای خونی را شل می کنند، در نتیجه فشار خون را کاهش می دهند. زرشک همچنین به تنظیم جریان پتاسیم در مغز کمک می کند، که ممکن است فواید آرام بخشی و محافظت در برابر نورونی آن را داشته باشد.

شاید برای شما مفید باشد :  خواص عناب برای سلامتی بدن

موارد استفاده از زرشک

زرشک بوته ای بومی اروپا، آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا است. از توت زرشک به طور سنتی برای تهیه مربا و ژله استفاده می شود. برای حفظ رنگ و کیفیت دانه های زرشک بهتر است آن را در یخچال نگهداری کنید. این گیاه دارای منابع غنی ویتامین c است. زرشک همچنین حاوی ویتامین B, مانند تیامین و مواد معدنی مثل روی می باشد.
در زرشک عناصری وجود دارد که ارزش دارویی زیادی دارد که مهم ترین این عناصر وجود بربرین می باشد. این ماده شیمیایی به عنوان یک آنتی بیوتیک طبیعی و قوی برای کشتن باکتری ها و قارچ ها عمل می کند.
میوه , ساقه و پوست ریشه زرشک حاوی مواد شیمیایی مانند آلکالوئیدها و ایزوکوئینولین هستند که به اندازه کافی در درمان بیماری های مختلف موثر هستند. از گیاه زرشک به عنوان یک داروی محلی برای اختلالات گوارشی، از جمله یبوست، اسهال، سوء هاضمه، سوزش معده و از دست دادن اشتها استفاده می شود. این گیاه صفرا را افزایش می دهد، به همین دلیل از آن برای مشکلات کبدی و کیسه صفرا استفاده می شود.

موارد استفاده از زرشک
استفاده سنتی از میوه زرشک

پوست و دانه میوه زرشک دارای سابقه طولانی و ماندگار در بسیاری از سیستم های دارویی باستان است که از آن برای اهداف دارویی یا آشپزی استفاده می شده است. زرشک (همراه با سایر گیاهان حاوی بربرین) به دلیل خواص دارویی در طول تاریخ مورد استفاده قرار گرفته است. طب سنتی چینی استفاده از آن را بیش از 3000 سال پیش ثبت کرده است، در مصر باستان از زرشک و دانه های رازیانه برای جلوگیری از آفت و درمان تب استفاده می شده است. میوه، پوست، و ریشه گیاه زرشک در طب سنتی و گیاهی مورد استفاده قرار می گیرد.از پوست گیاه زرشگ برای شکستن تب ها، تحریک هضم غذا و اختلالات دستگاه گوارش استفاده می شود، دانه های زرشک ادرار آور و خاصیت خنک کنندگی دارند و از محتوای بالای ویتامین C برخوردارند.
از دانه های زرشک برای تهیه مربا استفاده می شود. و به طور طبیعی سرشار از پکتین است که باعث می شود مربا پس از جوشیدن به خوبی سرد شود.مردم سالیشان از “زرشک” برای درمان آکنه در طب سنتی خود استفاده کرده اند .

عوارض جانبی احتمالی

در دوزهای زیاد، زرشک ممکن است باعث استفراغ، اسهال، تشنج و افت خطرناک فشار خون، ضربان قلب و تنفس شود.
اگر از داروهای ضد انعقاد خون (داروهای رقیق کننده خون)، داروهای فشار خون، داروهای دیابت، داروهای ادرار آور، آنتی بیوتیک ها و آنتی هیستامین ها استفاده می کنید، درهنگام مصرف زرشک با پزشک خود مشورت کنید. زیرا زرشک ممکن است اثربخشی این داروها و سایر داروها را کاهش یا افزایش دهد. به عنوان مثال ، یک مطالعه منتشر شده در مجله اروپایی داروسازی نشان داد که بربرین میزان داروی سیکلوسپورین A را در بیماران پیوند کلیه افزایش می دهد.
مصرف بیش از حد زرشک می تواند منجر به تحریک کلیه شود.نباید از آن به عنوان داروی خانگی برای عفونت های ادراری استفاده شود. اگر باکتری ها به طور کامل ریشه کن نشوند، ممکن است عفونت به کلیه ها گسترش یابد، حتی اگر علائمی مانند ادرار دردناک از بین بروند.

شاید برای شما مفید باشد :  همه چیز در مورد عناب

هشدارها و موارد منع مصرف جوشانده زرشک

مخلوط های ساخته شده از پوسته زرشک برای کودکان، زنان باردار، دوران قاعدگی زنان و در دوره شیردهی ممنوع است. همیشه قبل از مصرف این گیاه در ترکیب با سایر گیاهان یا داروهای پزشکی با پزشک خود مشورت کنید.زنان باردار نباید از زرشک استفاده کنند زیرا باعث تحریک انقباضات رحمی و سقط جنین می شود.

روش آماده سازی جوشانده زرشک

مقداری پوست زرشک را به مدت 5 دقیقه در یک لیوان آب بجوشانید و بعد از سرد شدن آن را صاف کنید و نیم ساعت قبل از شام میل کنید.

روش آماده سازی جوشانده زرشک
نتیجه گیری

گیاه زرشک به طور گسترده ای در سراسر جهان پخش شده است و به عنوان یک گیاه با ارزش شناخته می شود. گیاهان زرشک دارای میوه، گل، برگ، ساقه و ریشه هستند. تمام این قسمت ها حاوی ترکیبات بسیار مهمی مانند آنتوسیانین ، آلکالوئید، فلاونوئید، ترکیبات فنلی، ویتامین ها و مواد معدنی و … هستند که سالهاست در طب سنتی مورد استفاده قرار می گیرند. این ترکیبات تأثیر زیادی بر سلامت انسان دارند و می توانند به عنوان مسکن و همچنین برای تسکین تب ، اسهال و استفراغ استفاده شوند. آنها همچنین برای بهبود مشکلات کبدی و عروقی و جلوگیری از بسیاری از بیماری ها مفید هستند. یکی از مهمترین ترکیبات عملکردی در گیاه زرشک، بربرین است که در قسمتهای مختلف آن وجود دارد. مطالعات نشان داده است که بربرین موجود در زرشک باعث کاهش کلسترول و گلوکز خون می شود. این می تواند به جلوگیری از آلزایمر و بیماری های نئوپلاستیک کمک کند. علاوه بر این، دارای خواص ضد میکروبی، ضد قارچی و آنتی اکسیدانی است. طبق بررسی های انجام شده، مشتقات گیاه زرشک را می توان به عنوان مواد افزودنی مفید و ترکیبات عملکردی در صنایع مختلف، به ویژه در صنایع غذایی در نظر گرفت.

جمع آوری و ترجمه : واحد تولید محتوای درمیان کالا

شاید به مطالب زیر علاقه مند باشید :

1 – خواص آب زرشک برای سلامتی بدن

2 – زرشک کوهی ( خواص و مضرات آن )

امتیاز ما
سپاسگزاریم که این مطلب را مشاهده کردید ، خوشحال می شویم که به این نوشته ستاره دهید .
[کل: 0 میانگین: 0]
author-avatar

درباره شعیب علیشاهی

شعیب علیشاهی هستم مدیریت فروشگاه اینترنتی درمیان کالا و فروشنده محصولات خشکبار از قبیل ، زعفران ، زرشک ، عناب و ...| راههای ارتباطی با من : 09905637890 - 09399639051

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *